دو گزارشی که پایان هر فصل، وقتِ واحد مالی را میبلعند: صورت معاملات فصلی (ماده ۱۶۹ مکرر ق.م.م) برای سازمان امور مالیاتی و تراز آزمایشی چندستونی برای مدیر مالی و حسابرس. هر دو در حسابداری ایران ابرک از دادهی زندهی اودوو، با انتخاب فصل شمسی، تولید میشوند.
گزارش معاملات فصلی چیست و چه ستونهایی دارد؟
ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم مودیان را مکلف میکند فهرست معاملات خرید و فروش هر فصل را به سازمان بدهند. ستونهای موردنیاز: کد اقتصادی و شناسه ملی طرف معامله، شماره و تاریخ فاکتور، مبلغ خالص، مالیات و عوارض، و مبلغ کل. در افزونه ابرک، فصل شمسی (بهار تا زمستان) و نوع (خرید/فروش) را انتخاب میکنید و خروجی اکسل با همین ستونها از فاکتورهای تاییدشده ساخته میشود — بهعلاوه خلاصه PDF برای بایگانی. با فراگیرشدن سامانه مودیان بخشی از این دادهها خودبهخود نزد سازمان است، اما تا اعلام رسمی توقف، تکلیف فصلی سر جای خود باقی است و داشتن خروجی آماده، ریسک جریمه ۱٪ ماده ۱۶۹ را حذف میکند.
تراز ۲، ۴، ۶ و ۸ ستونی چه فرقی دارند؟
۲ ستونی: فقط مانده بدهکار/بستانکار پایان دوره. ۴ ستونی: گردش دوره + مانده — پرکاربردترین شکل. ۶ ستونی: مانده اول دوره + گردش + مانده پایان. ۸ ستونی: گردش اول دوره + گردش دوره + گردش کل + مانده — کاملترین تصویر برای حسابرسی. در افزونه ابرک هر چهار حالت در دو سطح «کل» (سرفصلهای ۴ رقمی) و «معین» (حسابهای ۶ رقمی) با PDF رسمی و اکسل موجود است؛ جمع ستونها همیشه تراز است و تاریخها شمسی.
دفاتر قانونی چطور؟
دفتر روزنامه (اسناد به ترتیب تاریخ با شماره سند) و دفتر کل/معین (گردش هر حساب با ستون مانده و تشخیص بدهکار/بستانکار) هم با همین موتور و تاریخ شمسی چاپ میشوند — آمادهی پلمب و ارائه به حسابرس.
این گزارشها بههمراه کدینگ استاندارد و مدیریت چک در یک اپ ارائه میشوند: حسابداری ایران. صورتحساب الکترونیکی هم مکملش: سامانه مودیان ابرک — راهنمای راهاندازی در آموزش تصویری.
منبع: قانون مالیاتهای مستقیم، ماده ۱۶۹ مکرر — سازمان امور مالیاتی کشور
الزامات ماده ۱۶۹ در یک نگاه
- هر معامله بالای سقف مقطعی باید با کد اقتصادی طرف حساب ثبت شود
- گزارش فصلی معاملات تا پایان ماه بعد از هر فصل ارسال شود
- عدم ارسال یا ارسال ناقص = جریمه درصدی از مبلغ معامله گزارشنشده
تراز آزمایشی چندستونی؛ چرا اکسل جواب نمی دهد
فرمت چندستونی یعنی تفکیک مانده به ازای هر طرف حساب در ستون های مجزا؛ با صدها مشتری، ساخت دستی آن هم خطازاست هم زمان بر. سیستم باید خودش از دفاتر بسازد. حسابداری ابرک خروجی استاندارد این گزارش را دارد و کد اقتصادی روی کارت هر طرف حساب اجباری می کند تا موقع ارسال، داده ناقص نباشد.
چک لیست پیش از ارسال فصلی
- همه طرف حساب ها کد اقتصادی دارند؟ (گزارش رکوردهای بدون کد)
- جمع گزارش با دفاتر می خواند؟
- معاملات خرد زیر سقف جدا تفکیک شده؟
- پاسخ سازمان به دوره قبلی بررسی و اصلاحات اعمال شده؟
سه لایه بومی سازی مالی ایران در ابرک
- کدینگ: سطوح گروه/کلینیک/معین آماده مطابق عرف ایران + امکان شخصی سازی
- اسناد: چک دریافتی/پرداختی، اسناد افتتاحیه و اختتامیه، سند گشایش و تسویه تسهیلات
- گزارش: دفاتر روزنامه و کل، تراز ۲ تا ۶ ستونی، صورت سود و زیان و ترازنامه با فرمت قابل ارائه به ممیز
تفاوت «ترجمه شده» و «بومی»: در نسخه ترجمه شده، مفاهیمی مثل عیدی و سنوات وجود ندارند؛ در ابرک اینها با دستمزد قانون کار و مالیات مستقیم هماهنگ اند. برای عمق بیشتر: مقاله اصلی.
