در سال ۱۴۰۵، حداقل مزد روزانهی کارگران ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ ریال و حداقل حقوق ماهانه (بر مبنای ۳۰ روز) ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال تعیین شده است. در کنار آن، حق مسکن ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، بن کارگری ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، حق تأهل ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و حق اولاد به ازای هر فرزند ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ ریال (سه برابر مزد روزانه) است. سقف معافیت مالیات حقوق ماهانه به ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال (۴۰ میلیون تومان) رسیده و مازاد بر آن بهصورت پلکانی از ۱۰٪ تا ۳۰٪ مشمول مالیات میشود. حق بیمه تامین اجتماعی هم مثل قبل ۷٪ سهم کارگر و ۲۳٪ سهم کارفرما (شامل ۳٪ بیمه بیکاری) است. در این راهنما همهی این اعداد را در قالب جدول، بههمراه یک مثال عددی کامل برای حقوق ۹۰ میلیون تومانی، قدمبهقدم محاسبه میکنیم تا فیش حقوقی ۱۴۰۵ را بدون ابهام ببندید.
محاسبه حقوق و دستمزد یعنی تبدیل کارکرد ماهانهی هر کارمند (روزهای کاری، اضافهکار، مرخصی و غیبت) به مبلغ قابل پرداخت؛ با جمع مزد پایه و مزایای قانونی (مسکن، بن، اولاد، تأهل، سنوات)، سپس کسر حق بیمه ۷٪ سهم کارگر و مالیات پلکانی ماده ۸۴ قانون مالیاتهای مستقیم.
اجزای فیش حقوقی: از مزد پایه تا خالص پرداختی
هر فیش حقوقی سه بخش دارد:
پرداختیها (مزایا)
مزد پایه (مزد روزانه × روزهای کارکرد)، حق مسکن، بن کارگری، حق اولاد، حق تأهل، پایه سنوات (برای سابقهی یک سال به بالا)، اضافهکاری، نوبتکاری و شبکاری. مبنای اصلی همهی این اقلام، کارکرد دقیق است؛ به همین دلیل اتصال فیش به سیستم حضور و غیاب و مرخصی اهمیت حیاتی دارد.
کسورات
حق بیمه سهم کارگر (۷٪ حقوق مشمول)، مالیات حقوق (پلکانی)، و کسورات توافقی مثل مساعده و اقساط وام.
خالص پرداختی
جمع مزایا منهای جمع کسورات؛ عددی که به حساب کارمند واریز میشود.
جدول کامل ارقام حقوق و دستمزد ۱۴۰۵
| عنوان | مبلغ ۱۴۰۵ (ریال) | توضیح |
|---|---|---|
| حداقل مزد روزانه | ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ | مبنای همهی محاسبات |
| حداقل حقوق ماهانه (۳۰ روز) | ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ | مزد روزانه × ۳۰ |
| حق مسکن | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ماهانه، همهی مشمولان قانون کار |
| بن کارگری (خواروبار) | ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ماهانه |
| حق اولاد (هر فرزند) | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ | ۳ برابر مزد روزانه؛ طبق ماده ۷۳ قانون جوانی جمعیت، محدودیت تعداد فرزند لغو شده (نامحدود) |
| حق تأهل | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ماهانه، کارکنان متأهل |
| پایه سنوات روزانه | ۱۶۶٬۶۶۷ | برای سابقهی حداقل یک سال |
| سقف معافیت مالیات ماهانه | ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ماده ۸۴ ق.م.م / بودجه ۱۴۰۵ |
| سقف دستمزد روزانه مشمول بیمه | ۳۸٬۷۹۲٬۹۵۰ | ۷ برابر حداقل مزد روزانه |
جدول مالیات حقوق ۱۴۰۵ و یک مثال کامل
مالیات حقوق پلکانی است؛ یعنی هر نرخ فقط روی «مازادِ» همان پله اعمال میشود، نه روی کل حقوق. این رایجترین جایی است که محاسبات اکسلی اشتباه میکنند.
| درآمد مشمول ماهانه (تومان) | نرخ مالیات |
|---|---|
| تا ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | معاف |
| از ۴۰ تا ۸۰ میلیون | ۱۰٪ |
| از ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون | ۱۵٪ |
| از ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون | ۲۰٪ |
| از ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون | ۲۵٪ |
| مازاد بر ۱۴۰ میلیون | ۳۰٪ |
مثال: محاسبهی کامل حقوق ۹۰ میلیون تومانی
فرض کنید حقوق و مزایای مشمول یک کارمند در ماه جمعاً ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است (برای سادگی، کل مبلغ را مشمول بیمه و مالیات در نظر میگیریم). محاسبه قدمبهقدم:
- بیمه سهم کارگر: ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۷٪ = ۶٬۳۰۰٬۰۰۰ تومان. (سقف ماهانهی مشمول بیمه حدود ۱۱۶٬۳۷۸٬۸۵۰ تومان است، پس کل حقوق مشمول میماند.)
- پلهی اول مالیات: ۴۰ میلیون تومان اول کاملاً معاف → مالیات صفر.
- پلهی دوم: از ۴۰ تا ۸۰ میلیون یعنی ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان × ۱۰٪ = ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان.
- پلهی سوم: از ۸۰ تا ۹۰ میلیون یعنی ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان × ۱۵٪ = ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان.
- جمع مالیات ماهانه: ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ = ۵٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان (نرخ مؤثر فقط حدود ۶٫۱٪ — نه ۱۵٪ روی کل حقوق!).
- خالص پرداختی: ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۶٬۳۰۰٬۰۰۰ (بیمه) − ۵٬۵۰۰٬۰۰۰ (مالیات) = ۷۸٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان.
اشتباه رایج این است که کل ۹۰ میلیون در نرخ ۱۵٪ ضرب شود و مالیات ۱۳٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان اعلام گردد؛ یعنی ۸ میلیون تومان کسر اضافه از جیب کارمند در هر ماه.
بیمه تامین اجتماعی: ۷٪ کارگر، ۲۳٪ کارفرما
حق بیمه جمعاً ۳۰٪ حقوق مشمول است: ۷٪ سهم کارگر (از فیش کسر میشود)، ۲۰٪ سهم کارفرما و ۳٪ بیمه بیکاری (هر دو هزینهی کارفرما). سقف دستمزد روزانهی مشمول بیمه، ۷ برابر حداقل مزد روزانه یعنی ۳۸٬۷۹۲٬۹۵۰ ریال است و مهلت ارسال لیست بیمهی هر ماه تا پایان ماه بعد است. جزئیات کامل تهیه و ارسال لیست را در ماژول بیمه تامین اجتماعی ابرک ببینید.
عیدی و سنوات ۱۴۰۵
عیدی (پاداش پایان سال): دو برابر پایهی حقوق، مشروط بر اینکه از سه برابر حداقل حقوق ماهانه بیشتر نشود. یعنی کف عیدی سال ۱۴۰۵ برای یک سال کارکرد کامل ۳۳۲٬۵۱۱٬۰۰۰ ریال و سقف آن ۴۹۸٬۷۶۶٬۵۰۰ ریال است؛ کارکرد کمتر از یک سال به نسبت محاسبه میشود.
سنوات (مزایای پایان کار): به ازای هر سال سابقه، یک ماه حقوق پایه. جدا از آن، «پایه سنوات» روزانه ۱۶۶٬۶۶۷ ریال برای کارکنان با سابقهی یک سال به بالا، هر ماه در فیش پرداخت میشود — این دو را با هم اشتباه نگیرید.
اضافهکاری با ضریب ۱٫۴
هر ساعت اضافهکار برابر است با مزد یک ساعت کار عادی ضربدر ۱٫۴. مزد ساعتی از تقسیم مزد روزانه بر ساعات کار قانونی روز به دست میآید. چون مبنای اضافهکار، کارکرد ثبتشده است، دقت سیستم حضور و غیاب مستقیماً روی درستی این ردیف فیش اثر میگذارد.
کارکرد و تقویم جلالی: جزئیاتی که فیش را درست یا خراب میکند
همهی محاسبات بالا یک پیشنیاز دارند: کارکرد دقیق. ماههای جلالی ۲۹، ۳۰ یا ۳۱ روزهاند و مزد پایه، سقف بیمه و حتی حق اولاد باید بر مبنای روزهای واقعی همان ماه محاسبه شوند. مثلاً در ماه ۳۱ روزه، حقوق پایهی حداقلبگیر ۳۱ × ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ ریال است، نه عدد ثابت ۳۰ روزه. مرخصی بدون حقوق و غیبت هم باید به همان نسبت از مزد و مزایای ماه کسر شود. به همین دلیل جریان درست داده این است: تردد و مرخصی از سیستم حضور و غیاب → کارکرد قطعی → موتور محاسبهی حقوق؛ نه اینکه اپراتور آخر ماه اعداد را از حافظه وارد اکسل کند.
چرا اکسل برای حقوق و دستمزد خطا میسازد؟
چهار خطای تکرارشونده در فایلهای اکسل حقوق دیده میشود: اعمال نرخ مالیات روی کل حقوق بهجای مازاد هر پله؛ فراموش شدن سقف بیمه برای حقوقهای بالا؛ خطای روزشمار ماههای ۲۹/۳۰/۳۱ روزهی جلالی؛ و بهروز نشدن فرمولها با بخشنامهی جدید هر سال. مشکل پنجم ساختاری است: فایل اکسل نسخهی واحد ندارد — هر بار که فرمولی دستکاری میشود، هیچ ردی از تغییر و تاییدکننده باقی نمیماند و در اختلاف با کارمند یا حسابرسی، قابل دفاع نیست. یک نرمافزار سازمانی بومیشده این قواعد را متمرکز و نسخهبندیشده نگه میدارد. ماژول حقوق و دستمزد ایران ابرک با ۲۵ قاعدهی حقوقی آماده، مالیات پلکانی خودکار، سقف بیمهی روزشمار با تقویم جلالی، محاسبهی عیدی و سنوات و خروجی فیش فارسی، همهی این خطاها را حذف میکند — با قیمت ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال به ازای هر کاربر در ماه.
سؤالات متداول
حداقل حقوق سال ۱۴۰۵ با مزایا چقدر میشود؟
حداقل حقوق پایهی ماهانه ۱۶۶٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال است. با حق مسکن ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و بن ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، دریافتی یک کارگر مجرد بدون سابقه حداقل ۲۱۸٬۲۵۵٬۵۰۰ ریال خواهد بود؛ تأهل، اولاد و پایه سنوات به این عدد اضافه میشود.
سقف معافیت مالیات حقوق در ۱۴۰۵ چقدر است؟
درآمد حقوق ماهانه تا ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال (۴۰ میلیون تومان) کاملاً معاف است. مازاد بر آن بهصورت پلکانی با نرخهای ۱۰٪ تا ۳۰٪ مشمول مالیات میشود و هر نرخ فقط روی مازاد همان پله اعمال میگردد.
حق اولاد ۱۴۰۵ برای چند فرزند پرداخت میشود؟
حق اولاد هر فرزند معادل سه روز حداقل مزد یعنی ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ ریال در ماه است. طبق ماده ۷۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، محدودیت قبلی تعداد فرزند لغو شده و برای همهی فرزندان واجد شرایط پرداخت میشود.
عیدی ۱۴۰۵ چگونه محاسبه میشود؟
دو برابر حقوق پایه، به شرطی که از سه برابر حداقل حقوق ماهانه (۴۹۸٬۷۶۶٬۵۰۰ ریال) بیشتر نشود. برای کارکرد کمتر از یک سال، به نسبت ماههای کارکرد محاسبه میشود.
آیا بیمه از کل حقوق کسر میشود؟
خیر. حق بیمه فقط از حقوق و مزایای مشمول و حداکثر تا سقف روزانهی ۷ برابر حداقل مزد (۳۸٬۷۹۲٬۹۵۰ ریال در روز) محاسبه میشود. برای حقوقهای بالاتر از سقف، مازاد مشمول بیمه نیست.
فرمول اضافهکاری در قانون کار چیست؟
مزد هر ساعت اضافهکار برابر مزد ساعتی عادی ضربدر ۱٫۴ است. مبنای مزد ساعتی، مزد روزانه تقسیم بر ساعات قانونی کار روزانه است و ساعات اضافهکار باید از سیستم حضور و غیاب مستند باشد.
بهترین راه جلوگیری از خطای محاسبه حقوق چیست؟
استفاده از نرمافزار حقوق و دستمزدی که قواعد سال ۱۴۰۵ (پلکان مالیات، سقف بیمه، عیدی و سنوات) را بهصورت داخلی و بهروز داشته باشد و کارکرد را مستقیم از حضور و غیاب بگیرد، بهجای فرمولنویسی دستی در اکسل.
برای بستن فیشهای تیرماه بدون استرس بخشنامهها، همین حالا سیستم حقوق و دستمزد ابرک را رایگان بسازید و اولین فیش فارسی ۱۴۰۵ را در چند دقیقه صادر کنید.